ابن‌بدر

ابوعبدالله محمدبن عمربن محمد، ملقب به ابن‌بدر1، در زماني نامعلوم احتمالاً در سده‌ٴ سيزدهم‌، در اسپانيا برآمد. رياضيدان مسلمان اسپانيايي‌. كتابي تأليف كرد به نام اختصارالجبر شامل يك بخش نظري و مجموعه‌اي از مسائل يا نمونه‌هاي عددي‌. مسائل شامل معادله‌هاي‌ درجه دو، اعداد اصم‌، ضرب چند جمله‌اي‌ها، نظريه‌ٴ تناسب عددي‌، معادله‌هاي خطي‌ ديوفانتوسي‌، و غيره‌. از ابوكامل نامي ياد شده‌، كه ممكن است شجاع بن اسلم رياضيدان مصري‌ باشد. محمدبن قاسم غرناطي در 1311 ـ 1312، شرح منظومي بر اختصارالجبر نوشته است‌.

ج‌. مسلمانان شرقي‌

مظفر طوسي‌

شرف‌الدين مظفربن محمد بن مظفر طوسي‌، رياضيدان و اخترشناس مسلمان‌، از اهالي توس‌ خراسان در حدود 1213، درگذشت‌. از او در مقام معلم كمال‌الدين موسي‌بن يونس نام برده‌اند، و اين مستلزم آن است كه وي در بغداد يا موصل برآمده باشد.
از آثار اوست‌: 1) رساله در اسطرلاب مسطح‌؛ 2) بحث كاملي درباره‌ٴ تقسيم دايره به چهار قسمت‌ تحت شرايط معين‌؛ 3) رساله در جبر. كتاب دوم در 1209 ـ 1210، براي امير شمس‌الدين همداني‌ تأليف شده است‌. كتاب سوم را فقط از روي شرح (تلخيص‌) موٴلف ناشناسي مي‌شناسيم‌.
مظفر طوسي مخترع اسطرلاب خطي است كه آن را عصاي طوسي ناميده‌اند. هم‌چنان كه‌، اسطرلاب مسطح اساساً تصوير كره بر يك صفحه است‌، اسطرلاب خطي نمايش آن صفحه را در امتداد خطي مستقيم نشان مي‌دهد. براي اندازه‌گيري زاويه‌ها نخ‌هايي به اسطرلاب بسته شده‌ است‌. عصاي طوسي را نبايد با عصاي يعقوب يا عصاي صليبي اشتباه كرد. هم‌چنين‌، بايد توجه‌ داشت كه عصاي طوسي به نام مظفر طوسي نامگذاري شده و نه نصيرالدين طوسي (چنان‌كه‌ سديو اظهار عقيده مي‌كند).

كمال‌الدين‌بن يونس‌

 ¿ فصل فلسفه در بالا.

قيصربن ابي‌القاسم‌

علم‌الدين قيصربن ابي‌القاسم‌بن عبدالغني‌بن مسافر حنفي‌، رياضيدان‌، اخترشناس و مهندس‌


1. به اسپانيايي Abenbeder .